Czym jest karta charakterystyki (MSDS)?
Wydaje się, że maszyna laserowa może obrabiać wszystkie materiały. Rzeczywiście wiele materiałów można nią obrabiać, ale są też wyjątki. Niektóre materiały uszkadzają maszynę laserową, inne są szkodliwe, a nawet śmiertelnie niebezpieczne dla zdrowia. Karta charakterystyki (MSDS) może to wyjaśnić, choć nie zawsze daje jasną odpowiedź, czy materiał można lub należy obrabiać laserem. Więcej informacji zawiera nasz dział materiały.
W tym artykule używamy polskiej nazwy karta charakterystyki. Powszechne są też angielskie skróty MSDS i SDS oraz określenie karta bezpieczeństwa. Wszystkie oznaczają ten sam dokument.
Co oznacza skrót MSDS?
Dział zatytułowany „Co oznacza skrót MSDS?”MSDS to Material Safety Data Sheet, czyli karta charakterystyki. Producent sprzedający dany materiał musi udostępnić kartę charakterystyki na żądanie użytkownika. Karta charakterystyki pokazuje, jakie substancje niebezpieczne zawiera materiał, oraz jakie ryzyka dla bezpieczeństwa, zdrowia pracowników i środowiska wiążą się z jego stosowaniem. Na jej podstawie można wprowadzić w miejscu pracy niezbędne środki bezpieczeństwa, ochrony środowiska i zdrowia.
Kartę charakterystyki można więc uzyskać od dostawcy materiału. Można też wyszukać „nazwa materiału” + MSDS lub „karta charakterystyki”. Najlepiej jednak po prostu poprosić o nią dostawcę.
Przy samodzielnym wyszukiwaniu można niczego nie znaleźć. Ważne jest szukanie po nazwie technicznej. Wiele materiałów jest sprzedawanych pod nazwą handlową, np. Plexiglas lub Perspex. Pod nazwą handlową u jednego producenta może kryć się PMMA, a u innego PA. Dlatego przy szukaniu karty charakterystyki trzeba patrzeć dalej niż na nazwę handlową.
Materiał może mieć kilka nazw:
- Nazwa techniczna: PMMA
- Nazwa handlowa: Plexiglas, Perspex
- Nazwa potoczna: akryl, pleksi
Jest to dość mylące, ale producent zawsze może podać nazwę techniczną.

Po otrzymaniu karty charakterystyki najpierw należy sprawdzić skład, czy materiał zawiera coś szkodliwego.

Jakie składniki są niewskazane?
Dział zatytułowany „Jakie składniki są niewskazane?”Należy sprawdzić, czy materiał zawiera poniższe składniki, bo zagrażają zdrowiu, mogą być śmiertelne i uszkadzają maszynę:
- Aniony
- Fluorek F-
- Chlorek Cl-
- Bromek Br-
- Jodek I-
- Rtęć Hg
Pozostałe składniki nie są przez to automatycznie bezpieczne; nadal trzeba mieć świadomość dymów uwalnianych podczas obróbki. Informacje o zagrożeniach również są w karcie charakterystyki.
Aniony i chlorki są bardzo niebezpieczne dla zdrowia. BRM Lasers zdecydowanie odradza obróbkę PVC i innych materiałów zawierających aniony/chlorki na maszynie laserowej. Obróbka tych materiałów powoduje utratę gwarancji na maszynę.

Środki bezpieczeństwa
Dział zatytułowany „Środki bezpieczeństwa”Karta zawiera też środki pierwszej pomocy. Każda osoba pracująca przy maszynie powinna je znać. Szczególnie ważne są środki na wypadek wdychania, bo podczas obróbki materiałów w maszynie uwalniają się dymy.

Sprawdzić sprzęt gaśniczy i zapewnić odpowiednie gaśnice w zasięgu ręki. Przy maszynie laserowej powinna być co najmniej jedna gaśnica śniegowa CO₂. Sprawdzić też w instrukcji maszyny środki ochrony przeciwpożarowej i ich przestrzegać.
W karcie charakterystyki sprawdzić, jakie środki obowiązują przy uwolnieniu substancji i jak ją przechowywać, oraz jakie środki ochrony indywidualnej należy stosować.

Na koniec sprawdzić informacje toksykologiczne i wskazówki dotyczące usuwania materiału.

Po ustaleniu, że materiał nie zawiera substancji niebezpiecznych, i przy zachowaniu właściwych środków ostrożności można zacząć pracę z materiałem.
Jak znaleźć właściwe parametry dla materiału, opisuje strona: jak dobrać właściwe parametry dla materiału?
W razie pytań dotyczących karty charakterystyki lub gdy nie udaje się jej zinterpretować, można wysłać zgłoszenie z pytaniem. Prosimy dołączyć kartę charakterystyki, abyśmy od razu mieli właściwe informacje.
Powiązane artykuły
Dział zatytułowany „Powiązane artykuły”- Jakie materiały można ciąć laserem CO₂? - Lista zakazanych, wymagających ostrożności i bezpiecznych materiałów oraz jak rozpoznać nieznaną płytę
- Dymy laserowe i dlaczego odciąg jest obowiązkowy - Co uwalnia maszyna i co chroni odciąg

