Przejdź do głównej zawartości

Dlaczego nie wolno ciąć laserem PVC

PVC zawiera chlorek, czyli ujemnie naładowany jon (anion). Po nagrzaniu laserem chlorek przechodzi w toksyczny gaz, który aktywnie wiąże się z cząstkami dodatnimi, aby osiągnąć stan równowagi. Ta reakcja chemiczna poważnie uszkadza zarówno maszynę, jak i zdrowie.

PVC nie jest jedynym niebezpiecznym materiałem. Nie należy obrabiać żadnych materiałów zawierających następujące aniony:

  • Fluorek (F-) - występuje w fluoropolimerach i niektórych tworzywach sztucznych
  • Bromek (Br-) - występuje w środkach zmniejszających palność i niektórych związkach winylowych
  • Jodek (I-) - występuje w niektórych związkach chemicznych
  • Chlorek (Cl-) - występuje w PVC, winylu i tworzywach chlorowanych

Gaz uwolniony podczas cięcia PVC lub materiałów zawierających chlorki nie znika: aktywnie atakuje wszystko, z czym się zetknie.

Gazowy chlor wyciąga cząstki dodatnie z elementów metalowych, aby się zrównoważyć. Ten proces:

  • Powoduje korozję części stalowych - elementy rdzewieją i przybierają pomarańczowy kolor
  • Uszkadza części ruchome - silniki, łożyska i rolki prowadzące ulegają degradacji
  • Powoduje luzy mechaniczne - głowica laserowa i osie tracą sztywność i dokładność
  • Niszczy precyzję - maszyna traci dokładność, a w końcu przestaje działać

Poniższe zdjęcia pokazują typowe uszkodzenia wskutek działania chlorków:

Skorodowany uchwyt lustra i uchwyt paska

Uszkodzony silnik i rolka prowadząca

Gazowy chlor jest toksyczny dla ludzi. Nawet przy odciągu nie da się bezpiecznie usunąć tych gazów. Skutki zdrowotne są poważne:

  • Skutki natychmiastowe: podrażnienie oczu, pieczenie, dolegliwości oddechowe
  • Krótkotrwałe narażenie: uszkodzenie płuc, podrażnienie skóry
  • Długotrwałe narażenie: możliwa utrata wzroku, trwałe uszkodzenie płuc, zwiększone ryzyko nowotworów

Niestety nawet przypadkowe narażenie powoduje trwałe uszkodzenia. Korozja trwa, dopóki wszystkie aniony nie osiągną równowagi chemicznej, co może nastąpić dopiero kilka miesięcy po pierwszym narażeniu.

W przeciwieństwie do rdzy, która podtrzymuje się sama, aniony przestają szkodzić po osiągnięciu równowagi. Nie da się jednak przewidzieć, kiedy to nastąpi. Cząstki gazu osiadają w całej maszynie i powodują korozję każdej nowej powierzchni, z którą się zetkną.

Wymiana pojedynczych części jest trudna, ponieważ:

  1. Cząstki chlorków gromadzą się w całej maszynie
  2. Nowe części od razu stykają się ze skażonymi powierzchniami
  3. Korozja przenosi się na części zamienne
  4. Nie da się ustalić, kiedy wszystkie aniony osiągnęły równowagę

Jeżeli naprawa jest konieczna, należy starannie przeprowadzić poniższą dekontaminację.

  1. Przetrzeć wszystkie powierzchnie wilgotnymi ściereczkami

    • Usunąć każdy ślad pyłu i osadu
    • Zwrócić szczególną uwagę na narożniki, szczeliny i ukryte miejsca
    • Maszyna musi być całkowicie wolna od pyłu
  2. NIE używać odkurzaczy ani sprężonego powietrza

    • Odkurzacze nie mają odpowiednich filtrów i rozprowadzą aniony po całym pomieszczeniu
    • Sprężone powietrze jedynie przenosi problem w inne miejsce
    • Sam odkurzacz ulegnie skażeniu i awarii
  3. Prawidłowo zutylizować materiały czyszczące

    • Wszystkie ściereczki traktować jako odpad chemiczny
    • Postępować zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi odpadów niebezpiecznych
  4. Odczekać i obserwować

    • Po czyszczeniu odczekać kilka tygodni przed wymianą części
    • Obserwować, czy pojawia się nowa korozja
    • Jeżeli korozja ustała, aniony mogły osiągnąć równowagę

Wątpliwości, czy materiał jest bezpieczny? Należy wysłać zgłoszenie z dołączoną kartą charakterystyki materiału. Pomożemy ustalić, czy jego obróbka jest bezpieczna.