Ile air assist potrzeba? (i dlaczego więcej nie znaczy lepiej)
Air assist to trzecie ważne ustawienie maszyny laserowej, obok mocy i prędkości. Podobnie jak one ma optymalny zakres, w którym więcej nie znaczy automatycznie lepiej.
W tym artykule używamy określenia air assist, powszechnego w branży i w oprogramowaniu. W polskich materiałach spotyka się też nadmuch powietrza i wspomaganie powietrzem. Wszystkie oznaczają to samo.
Co faktycznie robi air assist
Dział zatytułowany „Co faktycznie robi air assist”Air assist to stały strumień powietrza wtłaczany przez dyszę, wokół wiązki, w punkt cięcia. Wykonuje jednocześnie trzy odrębne zadania:
- Usuwa smugę dymu. Dym i opary na drodze wiązki rozpraszają ją i pochłaniają. Po ich wydmuchaniu więcej wiązki dociera do materiału.
- Tłumi płomień i zwęglenie. Chłodzi krawędź i wypiera tlen podsycający płomień, co poprawia zarówno jakość, jak i bezpieczeństwo pożarowe.
- Chroni soczewkę. Nie pozwala oparom i odpryskom unosić się do soczewki.
Dlaczego więcej nie znaczy automatycznie lepiej
Dział zatytułowany „Dlaczego więcej nie znaczy automatycznie lepiej”Więcej powietrza szybciej chłodzi, co trzeba skompensować w procesie produkcji: spowolnić pracę albo zwiększyć moc. Za mało powietrza zwiększa z kolei ryzyko pożaru. W niektórych materiałach, np. w akrylu, zbyt szybkie chłodzenie krawędzi tworzy wzdłuż cięcia pęcherzyki, przez co krawędź jest matowa zamiast przezroczystej. Ilość powietrza to równowaga między ryzykiem pożaru, pożądaną krawędzią, szybkością produkcji i materiałem.
Akryl potrzebuje mniej powietrza, niż się wydaje
Dział zatytułowany „Akryl potrzebuje mniej powietrza, niż się wydaje”Akryl daje w laserze CO₂ błyszczącą krawędź, bo krawędź topi się i ponownie rozpływa. To proces termiczny, który musi przebiegać łagodnie.
Silny strumień powietrza pod wysokim ciśnieniem zbyt szybko schładza stopioną krawędź. Zamiast rozpłynąć się gładko i przezroczyście, krzepnie szorstka i matowa. Rozwiązaniem jest zmniejszenie powietrza, a nie czyszczenie soczewki czy zmiana mocy.
Przy akrylu należy więc stosować tylko tyle przepływu, ile potrzeba do usunięcia dymu i stłumienia płomienia, i nie więcej. W większości zastosowań to około 0,2 do 0,4 bar.
Drewno i płyty potrzebują więcej
Dział zatytułowany „Drewno i płyty potrzebują więcej”Odwrotny problem. Przy za małej ilości powietrza na drewnie, sklejce lub MDF dym nie jest usuwany ze szczeliny cięcia. Osiada i wypala się na powierzchni jako brązowy osad, a krawędź mocniej się zwęgla.
Dla większości drewna, zwłaszcza grubszego, należy stosować znacznie więcej: około 1 do 2 bar, przy czym do cięcia grubego drewna zwykle około 2 bar.
Niezależnie od ustawienia przy dyszy ciśnienie wejściowe z kompresora do maszyny musi pozostać poniżej 8 bar. Powyżej tej wartości istnieje ryzyko uszkodzenia elementów przyłącza kompresora.
Cięcie i grawerowanie to co innego
Dział zatytułowany „Cięcie i grawerowanie to co innego”Przy grawerowaniu powietrza ma być jak najmniej. Jego jedynym zadaniem jest utrzymanie soczewki w czystości i bezpieczeństwie. Każde powietrze, które przepycha dym po obrabianym elemencie, pogarsza wynik. Przy grawerowaniu najlepsze wyniki daje około 0,1 do 0,5 bar.
Pomaga też zdjęcie dolnej dyszy, aby powietrze nie było dmuchane prosto w powierzchnię. Należy to robić tylko wtedy, gdy nie koliduje to z pozostałymi warstwami, np. warstwami cięcia.
Wilgoć w przewodzie powietrza to kosztowna usterka
Dział zatytułowany „Wilgoć w przewodzie powietrza to kosztowna usterka”Sprężone powietrze niesie wodę, a jeżeli kompresor ją przenosi, także olej. Oba trafiają przewodem do dyszy i na spodnią stronę soczewki, która jest ciepła i leży bezpośrednio na ich drodze.
Efektem jest soczewka, która szybko się brudzi, traci moc, a w najgorszym przypadku ulega trwałemu uszkodzeniu. Wygląda to dokładnie jak zwykły brud, dlatego zwykle przez miesiące diagnozuje się to jako „soczewkę znowu trzeba wyczyścić”, zanim ktoś znajdzie przyczynę.
Przy pracy z kompresorem należy zamontować w przewodzie przed maszyną separator wody, a przy kompresorze olejowym także filtr oleju. Regularnie spuszczać kondensat ze zbiornika kompresora. To tanie zabezpieczenie przed powracającym problemem z soczewką, który w innym wypadku bardzo trudno zdiagnozować.
Sprawdzenie, czy air assist w ogóle działa
Dział zatytułowany „Sprawdzenie, czy air assist w ogóle działa”Przed jakąkolwiek regulacją należy potwierdzić, że jest przepływ:
- Przytrzymać dłoń pod dyszą przy włączonym powietrzu. W maszynie BRM można użyć trybu testowego opisanego poniżej.
- Sprawdzić, czy otwór dyszy nie jest zatkany. Gromadzą się w nim żywica i zanieczyszczenia, stopniowo dławiąc przepływ.
- Prześledzić wąż na całej długości pod kątem zagięć i rozłączeń, zwłaszcza tam, gdzie porusza się razem z głowicą.
- Upewnić się, że pompa lub kompresor faktycznie pracuje, gdy zlecenie się rozpoczyna.
Słaby lub brakujący air assist to częsta przyczyna tego, że maszyna przestała przecinać materiał na wylot: laser nie przecina już materiału na wylot.
Na maszynie BRM
Dział zatytułowany „Na maszynie BRM”Ustawianie ciśnienia
Dział zatytułowany „Ustawianie ciśnienia”Wszystkie modele Pro mają wbudowaną regulację z pokrętłem i wskaźnikiem na prawym panelu sterowania. Naciśnięcie shift+. na wyświetlaczu włącza powietrze w trybie testowym, dzięki czemu można je ustawić, obserwując manometr. Obrót dużego czarnego pokrętła zgodnie z ruchem wskazówek zegara zwiększa ciśnienie, przeciwnie do ruchu wskazówek zegara zmniejsza. Gdy pokrętło jest ustawione, ponownie nacisnąć shift+., aby wyłączyć tryb testowy.
W pozostałych modelach układ powietrza jest opcjonalny. Jeżeli został zamówiony, ma takie samo pokrętło i wskaźnik nad prawym panelem sterowania.
Separatory wody
Dział zatytułowany „Separatory wody”Modele BRM z opcją kompresora i wszystkie modele BRM Pro mają wbudowany separator wody. Powinien opróżniać się automatycznie, ale i tak należy go sprawdzać podczas cotygodniowej konserwacji; kontrola jest tańsza niż nowa soczewka. Patrz opcja kompresora.
Jak poprowadzono zasilanie powietrzem
Dział zatytułowany „Jak poprowadzono zasilanie powietrzem”Różni się to w zależności od modelu. Należy zacząć od artykułu dla danej maszyny:

