Jakie materiały można ciąć laserem CO₂, a jakich unikać

Laser CO₂ spróbuje obrobić niemal wszystko, co się pod nim położy. Maszyna nie ostrzeże, że cięty materiał wydziela gaz, który zniszczy ją od środka albo zaszkodzi operatorowi.

Poniżej opisano, co jest bezpieczne, co wymaga ostrożności, a czego nigdy nie wolno wkładać do maszyny. Jeżeli nie wiadomo, czym jest materiał, przed włożeniem do maszyny należy ustalić, czy jest dla niej bezpieczny. Żadne dymy nie są bezpieczne do wdychania, dlatego to maszyna i jej odciąg trzymają je z dala od operatora. Materiał, który powoduje korozję maszyny od środka, odbiera tę ochronę.

Najważniejsza zasada

Żadnego materiału zawierającego chlor (PVC, winyl i wszystko, co z nich wykonano) nie wolno obrabiać laserem. Wydziela gaz, który trwale uszkadza maszynę i poważnie szkodzi zdrowiu. Odciąg nie czyni go bezpiecznym. Unieważnia to także gwarancję.

Pełne wyjaśnienie ze zdjęciami uszkodzeń: dlaczego nie wolno ciąć laserem PVC.

Zakazane: tego nie wkłada się do lasera

Materiał	Dlaczego nie
PVC, winyl, sztuczna skóra, wykładziny i okładziny ścienne z winylu	Uwalnia związki chloru. Powoduje korozję maszyny od środka i jest toksyczny przy wdychaniu. Więcej w artykule o PVC.
PTFE / teflon	Uwalnia związki fluoru: ten sam rodzaj problemu co chlor, z tymi samymi skutkami dla maszyny i zdrowia.
Każde tworzywo chlorowane lub bromowane	Ten sam mechanizm co przy PVC. Bromowane środki zmniejszające palność są powszechne w obudowach elektroniki.
Wszystko z nieznaną powłoką, laminatem lub klejem	Materiał bazowy może być w porządku, a powłoka nie. Po wyglądzie nie da się tego ocenić.
Metal lustrzany lub goły odblaskowy, bez sprayu laserowego	Wiązka odbija się prosto z powrotem w tor optyczny i może zniszczyć źródło lasera. Uszkodzenia powstałe w ten sposób nie są objęte gwarancją. Więcej w artykule jak dopasować ustawienia do materiału.

Ostrożnie: możliwe, ale pod warunkami

Te materiały nie są zakazane, ale wymagają odciągu dobranego do zadania, a niektóre zostawiają osady, których usuwanie trwa dłużej niż samo zlecenie.

Materiał	Na co uważać
Poliwęglan (PC, Lexan) w płytach	Słabo pochłania długość fali CO₂, więc nie tnie się czysto. Przebarwia się, topi, łatwo się zapala, a krawędź żółknie. Cienka folia bywa celowo używana do znakowania; płyt nie warto próbować.
MDF	Dobrze się tnie i graweruje, ale wytwarza bardzo dużo dymu i żywicznego osadu, który zapycha filtry i osiada na optyce. Soczewkę trzeba czyścić częściej. Przy odciągu z recyrkulacją należy z góry uwzględnić koszt filtrów: MDF szybko je zapycha.
ABS	Raczej się topi niż tnie, daje słabą krawędź, a dymy są szkodliwe. Możliwe, ale akryl daje przy tym samym zadaniu lepszy wynik.
Metal ocynkowany, galwanizowany lub powlekany	Wytwarza dymy tlenków metali.
Skóra garbowana chromem	Zawiera sole chromu. Do laserowania należy używać skóry garbowanej roślinnie, która daje też znacznie lepszy kontrast grawerunku. Jeżeli dostawca nie potrafi podać metody garbowania, skórę należy traktować jako nieznany materiał.
Włókno szklane i włókno węglowe	Żywiczne spoiwo się pali, a włókna nie tną się czysto. Powstaje drobny pył unoszący się w powietrzu.
Materiał z impregnacją ogniochronną	Impregnat jest często bromowany. Należy zapytać, czym jest.
Wszystko, co ma kontakt z żywnością	Żywność można bezpiecznie obrabiać laserem, ale maszyny BRM nie są budowane według norm dla przemysłu spożywczego i nie są do tego przeznaczone.

Bezpieczne: codzienny zestaw roboczy

Do tego służy laser CO₂ i z tego składa się niemal cała normalna praca:

• Akryl (PMMA, pleksi). Tnie się z polerowaną krawędzią i graweruje na czystą, matową biel.
• Drewno i sklejka. Dobrze się tną i grawerują. Jakość i jednorodność bardzo różnią się między dostawcami.
• Papier, karton i tektura. Dobrze się tną i grawerują; cienki materiał łatwo się zapala.
• Skóra garbowana roślinnie. Tnie się i graweruje czysto, z wysokim kontrastem.
• Tkaniny i filc. Włókna naturalne tną się czysto; w przypadku syntetyków należy najpierw sprawdzić, czym faktycznie są.
• Korek, guma (niechlorowana) i większość materiałów naturalnych.
• Szkło, ceramika i kamień. Do znakowania i grawerowania, nie do cięcia.
• Metale. Tylko do znakowania i tylko ze sprayem laserowym.

Ustawienia początkowe dla najczęstszych materiałów zawierają tabele przykładowych parametrów.

Jak rozpoznać nieznany materiał

Większość pytań „czy to jest bezpieczne?” dotyczy nieoznaczonej płyty, którą ktoś otrzymał. Istnieje niezawodny sposób, aby na nie odpowiedzieć, i nie wymaga on eksperymentów w maszynie.

1. Poszukać kodu recyklingu. Kod 3 to PVC. To od razu wykluczenie.
2. Przeczytać etykietę i poszukać słów PVC, winyl, chlorowany, PTFE lub teflon. Wszystko, co określa się jako „wieczne chemikalia” (PFAS), należy do tej samej grupy.
3. Poprosić dostawcę o kartę charakterystyki. To rozstrzygająca odpowiedź, a dostawcy są zobowiązani ją mieć. Wymienia każdy składnik. Nauka jej czytania zajmuje dziesięć minut: czym jest karta charakterystyki (MSDS)?
4. Jeżeli nie da się ustalić, czym jest materiał, nie należy go ciąć. Nieznana płyta nie jest warta źródła lasera, kompletu optyki ani płuc.

Szczególna ostrożność przy tych materiałach

Folia reklamowa, folia termotransferowa, materiał banerowy, tania sztuczna skóra, winylowe płytki podłogowe, niektóre pianki do rękodzieła i niektóre podkładki z klipsem to bardzo często PVC, choć żaden z nich tego nie ogłasza. Jeżeli nie da się potwierdzić, że materiał podobny do winylu nie zawiera PVC, nie trafia do maszyny.

Odciąg jest częścią odpowiedzi, a nie jej zamiennikiem

Wszystko w kolumnie „bezpieczne” nadal wytwarza dym i opary, które trzeba odciągnąć od operatora i od maszyny. Odciąg umożliwia pracę z bezpiecznymi materiałami; nie czyni bezpiecznymi materiałów niebezpiecznych.

Więcej w artykule dymy laserowe i dlaczego odciąg jest obowiązkowy.

Na maszynie BRM

Karty charakterystyki dostarczanych przez nas materiałów i materiałów eksploatacyjnych znajdują się w dziale Do pobrania → Karty charakterystyki, więc wszystko, co przyszło z maszyną, jest już udokumentowane.

Znakowanie metalu wymaga sprayu laserowego, który również dostarczamy: po co stosować spray laserowy.

Obróbka materiału chlorowanego unieważnia gwarancję maszyny, dlatego zasada na początku tej strony jest bezwzględna, a nie zalecana.

Nadal wątpliwości?

Jeżeli materiał ma być obrabiany, a nie da się ustalić, czy jest bezpieczny, przed próbą należy zapytać nas. Prosimy przesłać nazwę produktu, dostawcę i zdjęcie etykiety lub kartę charakterystyki, jeżeli jest dostępna. Znacznie wolimy odpowiedzieć na to pytanie niż wyceniać nowe źródło lasera.