Mijn laser snijdt niet meer door

Vorige maand sneed je machine een materiaal perfect. Vandaag komt hij met hetzelfde bestand en dezelfde instellingen tot halverwege. Er is niets veranderd, dus wat is er gebeurd?

Bijna altijd is het antwoord niet dat de laserbron versleten is. Het is één van een handvol oorzaken. Loop ze in een vaste volgorde na: goedkoopst en meest waarschijnlijk eerst. Deze lijst van boven af doorwerken lost het overgrote deel van de gevallen op zonder dat het iets kost.

Verander één ding tegelijk

De meest gemaakte fout is de focus verzetten, de lens reinigen, de lucht bijstellen en het vermogen verhogen, alles in één keer. Verdwijnt het probleem dan, dan heb je niets geleerd, en over een maand sta je hier weer. Verander één ding, draai dezelfde testsnede, en schrijf het resultaat op.

Gebruik een vaste testsnede

Maak voordat je begint een referentietest, zodat je vooruitgang kunt meten in plaats van gokken:

• Een klein vierkant, 20 × 20 mm, op een restje van het materiaal dat problemen geeft.
• Een vaste snelheid en een vast vermogen waarvan je weet dat ze er eerder doorheen gingen.
• Snijd hetzelfde vierkant op vijf plekken op het bed: de vier hoeken en het midden.

Dat laatste punt is belangrijk. Of het probleem overal optreedt of alleen in een deel van het werkgebied splitst de lijst hieronder meteen in twee heel verschillende oorzaken.

Gaat het overal mis, of alleen op één plek?

• Overal, gelijkmatig. Werk stap 1 tot en met 6 hieronder op volgorde af.
• Alleen in één hoek of aan één kant. Ga direct naar stap 4, uitlijning. Vermogen en instellingen zijn je probleem niet, en eraan sleutelen kost een hoop materiaal.

1. Focus

De focus controleer je als eerste omdat het niets kost, een minuut duurt, en de meest voorkomende oorzaak is.

De straal is alleen op één specifieke afstand tot de lens het kleinst en daarmee het krachtigst. Een paar millimeter ernaast en hetzelfde vermogen wordt over een veel grotere spot verdeeld, wat merkbaar slechter snijdt. De focus verloopt zonder dat iemand hem aanraakt: de nozzle krijgt een stoot, de lensschacht zakt weg, focusgereedschap raakt kwijt en wordt vervangen door een ander exemplaar, of het materiaal is simpelweg dikker dan de vorige keer.

• Zet de focus opnieuw met je focusgereedschap voor het materiaal dat je snijdt, of met de autofocus als de machine die heeft.
• Controleer of het focusgereedschap zelf bij de gemonteerde lens hoort. Gereedschap voor een andere brandpuntsafstand geeft je een keurig consistente, maar verkeerde hoogte.
• Is het focusgereedschap kwijt, dan kun je een nieuw exemplaar snijden: zie focushoogtegereedschap.

Gebruik je de autofocus, sluit die dan eerst uit

Vergelijk de lijndikte en de hoogte van de nozzle met wat je normaal krijgt. Is één van beide veranderd, controleer dan of de autofocus goed werkt.

Verder lezen: brandpuntsafstand bepalen en focusafstand bij verschillende lenzen.

2. Vuile of beschadigde optiek

Dit is de op één na meest voorkomende oorzaak, en degene die mensen het vaakst aanzien voor een versleten laserbron. Een lens met een waas van rookresidu absorbeert een deel van de straal in plaats van hem door te laten. Je verliest vermogen, en de lens loopt warm, waardoor het erger wordt.

Controleer in deze volgorde:

1. De lens. Haal hem eruit en bekijk hem onder goed licht, schuin van opzij. Residu zie je makkelijker als een doffe glans dan recht van voren.
2. De spiegels, allemaal, inclusief die bij de laserbron.
3. Beschadiging, niet alleen vuil. Een lens met een inbranding of een kras in de coating poets je niet schoon. Die moet vervangen worden.

Hoe je dat doet: lens reinigen en spiegels reinigen.

Werd de lens snel vuil, zoek dan uit waarom

Optiek die om de paar dagen gereinigd moet worden vertelt je dat er iets anders mis is: meestal luchtassistentie die zijn werk niet doet, of afzuiging die de rook niet bij de snede weghaalt. Kom terug op stap 3 en 5 zodra het snijden weer werkt.

3. Luchtassistentie

Luchtassistentie blaast de rook en het gruis uit de snede. Zonder die lucht moet de straal door zijn eigen pluim heen branden, en wordt de snede gaandeweg ondieper en viezer.

• Houd je hand onder de nozzle en controleer of er werkelijk lucht uit komt, met de testluchtstand: shift+..
• Controleer de nozzle op verstopping. Gruis en hars bouwen zich op in de nozzleopening en knijpen de stroom langzaam af.
• Controleer de slang over de hele lengte op knikken en losgeschoten koppelingen, vooral bij de bewegende kop.
• Luister of de pomp of de compressor echt draait.

Zie het artikel voor jouw machine: BRM Original, BRM Slim, BRM Budget, BRM Pro.

4. Spiegels uitlijnen

Uitlijning is de oorzaak achter vrijwel elke melding van “hij snijdt aan de ene kant van het bed wel door en aan de andere kant niet”, en is heel zelden de oorzaak als het probleem gelijkmatig over het hele bed speelt.

De reden is meetkunde. Terwijl de kop rijdt, verandert de afstand die de straal tussen de spiegels aflegt. Loopt de straal niet zuiver door het midden van dat pad, dan wandelt hij uit het midden naarmate de kop verder weg gaat, en in de verste hoek snijdt hij de opening aan of komt hij scheef de lens in. Je verliest vermogen in precies één deel van het werkgebied, terwijl de tegenoverliggende hoek nog prima snijdt.

Uitlijning verloopt na een botsing, na transport, nadat een spiegel voor reiniging is uitgenomen, en langzaam in de loop van het gebruik.

• Reinig de optiek voordat je uitlijnt. Uitlijnen op een vuile spiegel bakt de fout erin.
• Volg spiegels uitlijnen, of spiegels uitlijnen bij Open Bed-machines als je die hebt.
• Controleer meteen of de laserkop nog haaks staat. Een botsing kan hem uit het lood slaan, wat vermogen kost en een schaduwlijn geeft: BRM Original, BRM Pro.

5. Het materiaal

Sluit het materiaal uit voordat je concludeert dat de machine de schuldige is. Snijd een stuk materiaal dat je eerder met succes gesneden hebt, het liefst uit een andere partij. Snijdt dat goed, dan is de machine in orde.

Wat een materiaal slechter laat snijden dan voorheen:

• De plaat ligt niet vlak. Een kromme of bolle plaat komt in het midden los van het bed, waardoor dat gebied uit focus raakt. Dit geeft het klassieke patroon “snijdt langs de randen wel door, in het midden niet”. Verzwaar hem of klem hem vlak.
• Multiplex varieert enorm, zelfs tussen platen van dezelfde leverancier en dezelfde bestelling. Holtes en lijmlagen binnenin zie je pas als de straal ze raakt, en door een lijmlaag die de plaat ernaast niet heeft komt de straal niet heen.
• Vochtig materiaal snijdt veel slechter dan droog. Voorraad die de winter in een onverwarmde werkplaats heeft gestaan is een veelvoorkomende boosdoener.
• Het is niet het materiaal dat je denkt. Controleer of een plaat van “3 mm” ook werkelijk 3 mm meet.

Meer hierover: hoe vind ik de juiste parameters voor mijn materiaal?

6. Koeling en de laserbron

Verdenk de laserbron pas als stap 1 tot en met 5 zijn uitgesloten.

Twee patronen zijn het uit elkaar houden waard:

• Geleidelijk verlies over een lange periode, gelijkmatig over het bed, met schone optiek en een juiste focus. Dat past bij een laserbron die het einde van zijn leven nadert.
• Sterk gedurende de eerste 15 tot 20 minuten, daarna steeds zwakker. Dat is meestal niet de bron. Dat wijst op de koeling. Controleer de watertemperatuur, de doorstroming, en of de koeler het werkelijk bijhoudt.

Begin bij de koeling, want die is zowel goedkoper als waarschijnlijker: de waterkoeler in topconditie.

Het vermogen opschroeven is geen oplossing

Heeft de machine meer vermogen nodig dan voorheen voor dezelfde klus, dan is er iets op deze lijst mis. Op een hogere stroom draaien om dat te compenseren verkort de levensduur van de laserbron en verbergt de echte storing tot die erger wordt.

Op een BRM-machine

De stappen hierboven linken je bij elke stap naar het juiste artikel. Wil je direct naar het jouwe:

• BRM Original: luchtpomp, laserkop haaks, de geleidingen
• BRM Slim: luchtpomp
• BRM Budget: luchtpomp
• BRM Pro: luchttoevoer, laserkop loodrecht
• Open Bed: uitlijnen gaat anders, zie spiegels uitlijnen bij Open Bed-machines

Snijdt hij nog steeds niet door?

Heb je alle zes stappen doorlopen, opgeschreven wat je veranderd hebt en wat dat deed, en snijdt de machine nog steeds niet door, neem dan contact op. Stuur ons:

• Het materiaal, de dikte, en de snelheid en het vermogen die je gebruikt.
• Of het probleem gelijkmatig over het bed speelt of erger is op één plek.
• Wat je al gecontroleerd hebt uit de lijst hierboven.

Dat laatste punt scheelt aan beide kanten veel tijd.