Hoeveel air assist heb je nodig? (waarom meer niet altijd beter is)
Air assist is na vermogen en snelheid de derde belangrijkste instelling op een lasermachine. Net als bij snelheid en vermogen gaat het om het vinden van de juiste balans: meer is niet automatisch beter.
Wat air assist precies doet
Section titled “Wat air assist precies doet”Air assist is een constante luchtstroom die door de nozzle, rond de laserstraal, direct op het snijpunt wordt geblazen. Het vervult drie taken tegelijk:
- De rookpluim wegdrukken. Rook en damp in het straalpad verstrooien en absorberen de laserstraal. Blaas je die weg, dan bereikt meer van de straal het materiaal.
- Vlammen en inbranding onderdrukken. De lucht koelt de snijrand en verdringt de zuurstof die een eventuele vlam voedt. Dat verbetert de snijkwaliteit én de brandveiligheid.
- De lens beschermen. De luchtstroom voorkomt dat damp en spatten omhoog naar de lens trekken.
Waarom meer niet automatisch beter is
Section titled “Waarom meer niet automatisch beter is”Meer lucht koelt sneller, en dat moet in het productieproces worden gecompenseerd door langzamer te snijden of het vermogen te verhogen. Te weinig lucht verhoogt daarentegen het risico op brand. Bij sommige materialen, zoals acrylaat, leidt te snelle afkoeling tot belletjes langs de snede, waardoor de rand mat wordt in plaats van transparant en gepolijst. De juiste hoeveelheid lucht is een balans tussen brandveiligheid, de gewenste randafwerking, de productiesnelheid en het materiaal.
Acrylaat vraagt minder lucht dan je denkt
Section titled “Acrylaat vraagt minder lucht dan je denkt”De reden dat acrylaat op een CO₂-laser met een hoogglanzende rand snijdt, is dat de snijrand smelt en weer mooi dichtvloeit. Dat is een thermisch proces dat rustig moet verlopen.
Blaas je er met een hoge luchtdruk op, dan koelt de gesmolten rand te snel af. In plaats van glad en helder dicht te vloeien, stolt het materiaal ruw en mat. De oplossing is om de luchtdruk te verlagen, niet om de lens te poetsen of het vermogen aan te passen.
Gebruik bij acrylaat dus net genoeg luchtstroom om de rook weg te blazen en vlammen te voorkomen, maar niet meer dan dat. Voor de meeste bewerkingen is dat ongeveer 0,2 tot 0,4 bar.
Hout en plaatmateriaal vragen juist meer
Section titled “Hout en plaatmateriaal vragen juist meer”Hier geldt het omgekeerde. Bij te weinig lucht op hout, multiplex of MDF wordt de rook niet snel genoeg uit de snijvoeg geblazen. De rook slaat neer en bakt vast op het oppervlak als een bruin residu, en de rand brandt zwaarder in.
Voor het meeste hout, en zeker voor dikker materiaal, gebruik je aanzienlijk meer lucht: ongeveer 1 tot 2 bar, waarbij circa 2 bar gebruikelijk is voor het snijden van dik hout.
Snijden en graveren zijn verschillend
Section titled “Snijden en graveren zijn verschillend”Voor graveren wil je zo min mogelijk lucht. Het enige doel van de lucht is daar om de lens schoon en veilig te houden. Lucht die rook over het werkstuk blaast, maakt het graveerresultaat alleen maar slechter. Een druk van ongeveer 0,1 tot 0,5 bar geeft de beste resultaten bij het graveren.
Het verwijderen van de onderste nozzle, zodat de lucht niet loodrecht op het oppervlak blaast, helpt ook. Doe dat alleen als het aansluit bij je andere lagen, zoals snijlagen in dezelfde opdracht.
Vocht in de luchtslang is een dure storing
Section titled “Vocht in de luchtslang is een dure storing”Perslucht bevat water, en als de compressor oliegesmeerd is, ook oliedeeltjes. Beide reizen door de slang, uit de nozzle, en komen terecht op de onderkant van de warme lens die direct in het pad zit.
Het gevolg is een lens die snel vuil wordt, vermogen verliest en in het ergste geval onherstelbaar beschadigt. Het ziet er precies uit als gewoon stof of aanslag, waardoor de diagnose vaak maandenlang blijft steken op “de lens moet alweer schoongemaakt worden” voordat iemand de werkelijke oorzaak ontdekt.
Controleren of de air assist überhaupt werkt
Section titled “Controleren of de air assist überhaupt werkt”Controleer eerst of er luchtstroom is voordat je instellingen gaat wijzigen:
- Houd je hand onder de nozzle terwijl de lucht ingeschakeld is. Op een BRM-machine kun je hiervoor de testmodus gebruiken die hieronder staat beschreven.
- Controleer de nozzle-opening op verstoppingen. Hars en vuil hopen zich daar op en knijpen de luchtstroom geleidelijk af.
- Volg de slang over het hele traject op knikken of losgeraakte koppelingen, vooral waar de slang met de laserkop meebeweegt.
- Controleer of de pomp of compressor daadwerkelijk aanslaat zodra de taak start.
Een zwakke of ontbrekende air assist is een veelvoorkomende reden dat een machine niet meer goed doorsnijdt: mijn laser snijdt niet meer door het materiaal.
Op een BRM-machine
Section titled “Op een BRM-machine”De druk instellen
Section titled “De druk instellen”Alle Pro-modellen hebben ingebouwde drukregeling, met een instelknop en een manometer op het rechter bedieningspaneel. Druk op shift+. op het display en de lucht draait in testmodus, zodat je de druk kunt instellen terwijl je op de meter kijkt. Draai de grote zwarte knop met de klok mee om de druk te verhogen en tegen de klok in om deze te verlagen. Staat de druk goed, druk dan nogmaals op shift+. om de testmodus uit te schakelen.
Op de andere modellen is het luchtsysteem optioneel. Als deze optie is meegeleverd, vind je dezelfde instelknop en meter boven het rechter bedieningspaneel.
Waterafscheiders
Section titled “Waterafscheiders”De BRM-modellen met compressoroptie en alle BRM Pro-modellen hebben een ingebouwde waterafscheider. Deze horen automatisch af te wateren, maar controleer ze tijdens het wekelijkse onderhoud voor de zekerheid; controleren is goedkoper dan een nieuwe lens kopen. Zie de compressoroptie.
Hoe de luchttoevoer is aangesloten
Section titled “Hoe de luchttoevoer is aangesloten”Dit verschilt per model. Raadpleeg het artikel voor jouw machine: